Class 9 Sanskrit Half Yearly Paper 2026-27: कक्षा 9वीं के विद्यार्थियों के लिए 21 नवंबर 2026, शनिवार को सुबह 10:00 बजे से दोपहर 1:00 बजे तक संस्कृत विषय की अर्धवार्षिक परीक्षा आयोजित होने वाली है। यदि आप Class 9 Sanskrit Half Yearly Paper 2026-27 यानी कक्षा 9वीं संस्कृत अर्धवार्षिक पेपर 2026-27 देखना चाहते हैं, तो आप बिल्कुल सही जगह पर आए हैं। इस पोस्ट में हम आपके लिए Class 9 Sanskrit Half Yearly Paper 2026-27 का संपूर्ण प्रश्नपत्र लेकर आए हैं। नीचे आपको संस्कृत अर्धवार्षिक प्रश्नपत्र की स्पष्ट इमेज के साथ पूरा पेपर टेक्स्ट फॉर्मेट में भी देखने को मिलेगा, जिससे आप सभी प्रश्न आसानी से पढ़ सकेंगे।

प्रश्न 1. उचितं विकल्पं चित्वा लिखत – (6)
(क) ‘फल’ शब्दस्य सप्तमी-एकवचनं रूपम् अस्ति – (i) फलस्य (ii) फले (iii) फलात् (iv) फलेन
(ख) ‘बालिका’ शब्दस्य द्वितीया-बहुवचनं रूपम् अस्ति – (i) बालिकाम् (ii) बालिकाः (iii) बालिकाभिः (iv) बालिकायाः
(ग) ‘गमिष्यति’ इत्यस्मिन् पदे लकारः अस्ति – (i) लट् (ii) लङ् (iii) लृट् (iv) लोट्
(घ) ‘पठन्तु’ इत्यस्मिन् पदे वचनम् अस्ति – (i) एकवचनम् (ii) द्विवचनम् (iii) बहुवचनम् (iv) कोऽपि न
(ङ) ‘अधुना’ अव्ययस्य अर्थः अस्ति – (i) अब (इस समय) (ii) कल (iii) वहाँ (iv) कब
(च) सत्यम् ………. जयते। (उचित अव्यय) – (i) अपि (ii) एव (iii) कुत्र (iv) यथा
प्रश्न 2. कोष्ठकात् प्रदत्तशब्देषु उचितं शब्दं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत – (6)
(क) ‘पराजयः’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. उपसर्गः अस्ति। (परा / प्र)(ख) ‘दृष्ट्वा’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. प्रत्ययः अस्ति। (क्त्वा / तुमुन्)(ग) ‘महेशः’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. सन्धिः अस्ति। (दीर्घ / गुण)(घ) ‘त्रिलोकी’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. समासः अस्ति। (द्विगु / द्वन्द्व)(ङ) ‘पठितुम्’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. प्रत्ययः अस्ति। (तुमुन् / ल्यप्)(च) ‘अनुभवति’ इत्यस्मिन् पदे ……………………. उपसर्गः अस्ति। (अनु / अव)
प्रश्न 3. उचितं युग्मं मेलयत – (6)
| ‘अ’ | ‘ब’ |
| (क) सज्जनाय | 1. दीर्घ सन्धिः |
| (ख) जलम् | 2. दुर्जनाय |
| (ग) विद्यालयः | 3. नीरम् |
| (घ) पीताम्बरः | 4. बहुव्रीहि समासः |
| (ङ) तथा + एव | 5. वृद्धिसन्धिः |
| (च) घनश्यामः | 6. कर्मधारय समासः |
प्रश्न 4. एकपदेन उत्तरं लिखत – (6)
(क) निर्धनायाः वृद्धायाः दुहिता कीदृशी आसीत्?(ख) जीमूतकेतुः कः आसीत्?(ग) तपोदत्तः कस्मात् कारणात् कुटुम्बिभिः मित्रैः च गर्हितः अभवत्?(घ) चन्दनस्य पत्नी का आसीत्?(ङ) ‘आगत्य’ अत्र कः प्रत्ययः अस्ति?(च) ‘सुखम्’ अस्य विलोमपदं किम्?
प्रश्न 5. शुद्धवाक्यानां समक्षम् ‘आम्’ अशुद्धवाक्यानां समक्षं ‘न’ लिखत – (6)
(क) ‘पठामि’ इति पदे उत्तमपुरुषः अस्ति। (ख) ‘अगच्छत्’ इति पदे लट् लकारः अस्ति। (ग) ‘सदा’ इति पदम् अव्ययम् अस्ति। (घ) ‘सन्धिः’ त्रिविधा भवति। (ङ) ‘गच्छन्ति’ इति पदे एकवचनम् अस्ति। (च) ‘प्रहारः’ अत्र ‘प्र’ उपसर्गः अस्ति।
प्रश्न 6 से प्रश्न 10 (लघु उत्तरीय प्रश्न – 2 अंक प्रत्येक)
प्रश्न 6. कविः वीणापाणिं (सरस्वतीं) किं प्रार्थयति? (2)अथवा बालिका किं दृष्ट्वा आश्चर्यचकिता जाता?
प्रश्न 7. मल्लिका चन्दनश्च मासपर्यन्तं धेनोः कथम् अकुर्वताम्? (2)अथवा कल्पतरुः कुत्र स्थितः आसीत्?
प्रश्न 8. वने कुत्र मृगाः चरन्ति स्म / वसन्ते सरसाः रसालाः कदा लसन्ति? (2)अथवा पुरुषः नद्याः जले सिकताभिः किं करोति स्म?
प्रश्न 9. जटायुः रावणं किं कथयति? (2)अथवा भ्रान्तः बालः कुत्र गन्तुम् इच्छति स्म?
प्रश्न 10. चन्दनः उत्सवसमये कति सेटकमितं दुग्धम् अपेक्षते स्म? (2)अथवा बालकस्य मित्राणि किमर्थं विद्यालयगमनाय त्वरमाणाः अभवन्?
प्रश्न 11. रेखांकितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (2)(क) चटकाः तण्डुलान् खादन्ति। (ख) वृक्षाः स्वयं फलानि न खादन्ति। (ग) जीमूतवाहनः सर्वभूतानुकम्पी आसीत्।
प्रश्न 12. अधोलिखितानि वाक्यानि कः कं प्रति कथयति – (कोऽपि द्वौ) (2)(क) “पूर्वं प्रातराशः क्रियताम्।” (ख) “मम पत्नी तु काशीविश्वनाथं प्रति धर्मयात्रायै गता।” (ग) “भो महाशय! किमिदं विधीयते?”
प्रश्न 13. वाच्य परिवर्तनं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (2)(क) बालकः पाठं पठति। (कर्मवाच्ये)(ख) तेन ग्रन्थः पठ्यते। (कर्तृवाच्ये)(ग) सः तिष्ठति। (भाववाच्ये)
प्रश्न 14. स्वपाठ्यपुस्तकात् सुभाषितद्वयं लिखत यत् अस्मिन् प्रश्नपत्रे नास्ति। (2)
प्रश्न 15. अशुद्धवाक्यशोधनं कुरुत – (कोऽपि द्वौ) (2)(क) श्री गुरुं नमः। (ख) वृक्षात् फलानि पतति। (ग) सः विद्यालयस्य गच्छति।
प्रश्न 16. प्रदत्तैः शब्दैः रिक्तस्थानानि पूरयत – (कोऽपि द्वौ) (2)(सदा, विना, अत्र)(क) सत्यं ……………………. वद। (ख) परिश्रमं ……………………. सफलता न लभ्यते। (ग) ……………………. मम विद्यालयः अस्ति।
प्रश्न 17. कथाक्रमसंयोजनम् कुरुत – (2)(क) स्वर्णकाकः तां बालिकां सूर्योदयात् प्राक् पिप्पलवृक्षमनु आगन्तुम् अकथयत्। (ख) पुरा कस्मिंश्चित् ग्रामे एका निर्धना वृद्धा स्त्री न्यवसत्। (ग) एकदा माता स्थाल्यां तण्डुलान् निक्षिप्य पुत्रीं रक्षार्थम् आदिदेश। (घ) तस्याः एका विनम्रा मनोहरा च दुहिता आसीत्।
प्रश्न 18 से प्रश्न 20 (3 अंक प्रत्येक)
प्रश्न 18. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत – (3)
पुरा कस्मिंश्चित् ग्रामे एका निर्धना वृद्धा स्त्री न्यवसत्। तस्याः च एका दुहिता विनम्रा मनोहरा च आसीत्। एकदा माता स्थाल्यां तण्डुलान् निक्षिप्य पुत्रीम् आदिदेश— “सूर्यातपे तण्डुलान् खगेभ्यो रक्ष।” किञ्चित् कालादनन्तरम् एको विचित्रः काकः समुड्डीय तस्याः समीपम् अगच्छत्।
प्रश्नाः –(क) ग्रामे का न्यवसत्?(ख) वृद्धायाः दुहिता कीदृशी आसीत्?(ग) ‘स्थाल्याम्’ इत्यत्र का विभक्तिः अस्ति?
प्रश्न 19. अधोलिखितं पद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत – (3)
वृत्तं यत्नेन संरक्षेत् वित्तमेति च याति च।
अक्षीणो वित्ततः क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः॥
प्रश्नाः –(क) किं यत्नेन संरक्षेत्?(ख) किम् एति च याति च?(ग) कः हतः भवति?
प्रश्न 20. अधोलिखितं नाट्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत – (3)
तपोदत्तः – भो महाशय! किमिदं विधीयते? अलम् अलं तव श्रमेण। पश्य—
रामो बबन्ध यं सेतुं शिलाभिर्मकरालये।
विदधद् बालुकाभिस्तं यासि त्वमतिरामताम्॥
पुरुषः – भोस्तपस्विन्! कथं माम् अवरुणत्सि? प्रयत्नेन किं न सिद्धं भवति?
प्रश्नाः –(क) तपोदत्तः कं प्रति कथयति?(ख) रामः कैः सेतुं बबन्ध?(ग) प्रयत्नेन किं सिद्धं भवति?
प्रश्न 21 से प्रश्न 23 (4 अंक प्रत्येक)
प्रश्न 21. अपठितगद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत – (4)
अस्माकं देशः भारतवर्षः अस्ति। अयं देशः कृषिप्रधानः देशः अस्ति। अस्य उत्तरदिशायां पर्वतराजः हिमालयः प्रहरी इव स्थितः अस्ति। अत्र गङ्गा, यमुना, नर्मदा, गोदावरी इत्यादयः पवित्राः नद्यः प्रवहन्ति। अत्र विविधधर्मावलम्बिनः जनाः परस्परं स्नेहेन वसन्ति। भारतदेशः विविधतायाम् एकतायाः प्रतीकः अस्ति।
प्रश्नाः –(क) अस्माकं देशः कः अस्ति?(ख) भारतस्य उत्तरदिशायां कः स्थितः अस्ति?(ग) भारतदेशः कस्याः प्रतीकः अस्ति?(घ) ‘प्रवहन्ति’ पदे कः लकारः अस्ति?
प्रश्न 22. स्वप्राचार्यं प्रति शुल्कमुक्ति-हेतोः एकं प्रार्थनापत्रं संस्कृतभाषायां लिखत। (4)अथवा स्वमित्रं प्रति अर्द्धवार्षिकपरीक्षायाः सज्जताविषये एकं पत्रं संस्कृतभाषायां लिखत।
प्रश्न 23. अधोलिखितेषु एकस्मिन् विषये संस्कृतभाषायां निबन्धं लिखत – (4)(क) संस्कृतभाषायाः महत्त्वम् (ख) अस्माकं विद्यालयः (ग) पर्यावरणम् (घ) मम प्रियः कविः (महाकविः कालिदासः)
कक्षा 9वीं संस्कृत अर्द्धवार्षिक परीक्षा 2026-27 के सभी 23 प्रश्नों का सम्पूर्ण हल नीचे दिए गए बटन से डाउनलोड करें।








